أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )
458
آثار الباقيه ( فارسى )
يكم است مشروط بر اينكه محازير را از اول تاريخ اسكندر به ساليان ناقص بشماريم و روز پانزدهم ذكران صد و پنجاه نفر شهيد است . بيان مجامع مهم مسيحيان ( سنوذس ) و محل اين مجامع روز بيست و يكم ذكران سنوذسات ششگانه است و معنى سنوذس آن است كه علماى مسيحى از قسها و اسقفها و ديگر اهل مراتب براى دعاى به جهت امرى حادث و يا سببى شبيه به مباهله و يا به جهت مسئله مهمى دينى كه روى داده بدور هم جمع مىشوند و اين كار جز در زمانهاى خيلى دور اتفاق نمىافتد و هر وقت هم كه اتفاق يافت تاريخ آن را محفوظ مىدارند و چنين روزهاى تاريخى را از راه تعبد و تبرك نصارى ذكران مىگيرند و اولين سناذس ششگانه اين بود كه سيصد و هيجده نفر اسقف در شهر نيقيه « 1 » در حضور قسطنطنين جمع شدند براى اريوس كه با ايشان در اقانيم و اقنوميت ابن و اب و در اينكه فطر در يكشنبهاى است كه پس از قيام مسيح است مخالفت كرده هرچند كه جمعى از همين اساقفه بر اين قول بودند كه فطر در روز چهاردهم شهر فصح يهود مىباشد . سنوذس دوم آن بود كه صد و پنجاه نفر اسقف در قسطنطنيه نژد ثذوس بن ارقاذس كه پادشاه بزرگ نام دارد جمع شدند و از شخصى كه خود را دشمن روح - القدس مىناميد و اوصاف او را غير از اوصافى مىدانست كه ايشان قائلند و با جاويدانى بودن اقنوم سوم مخالفت مىكرد شكايت نمودند . سنوذس سوم آن بود كه صد نفر اسقف در شهر افسس نزد سندوس پادشاه كوچك نام دارد گرد آمدند و از نسطورس كه پطرك قسطنطنيه بود و رئيس نصارى نسطوريه و ايشانرا در اقنوميت ابن مخالفت ميكرد شكايت نمودند . سنوذس چهارم آن است كه ششصد و سى نفر در شهر خلقد و نيد نزد مرقيان ملك جمع شدند و از اوطيخس شكايت نمودند كه ميگويد جسد عيسى رب پيش از آنكه وحدانى گردد از دو طبيعت مختلف بود .
--> ( 1 ) - نيس .